Mecenas działu
Słownik pojęć zegarmistrzowskich
Wybierz literę:
Powrót
Naciąg
Urządzenie służące do napinania sprężyny napędowej, poprzez przeniesienie z zewnątrz energii potrzebnej do napędu zegara.
W dużych zegarach (sprężynowych i obciążnikowych) stosuje się zazwyczaj naciąg bezpośredni tj. uruchamiany za pomocą korby lub klucza zamocowanego na wałku bębna napędowego. W zegarkach mniejszych i noszonych (kieszonkowych i naręcznych) stosuje się najczęściej naciąg główkowy (z pokrętłem zwanym koronką). Innym rzadziej spotykanym sposobem naciągu zegarka naręcznego jest obrotowy pierścień okalający szkiełko.
Urządzenie naciągowe służy też zazwyczaj do nastawienia wskazówek.
W zależności od zastosowanej metody są stosowane różne naciągi i ich urządzenia konstrukcyjne.
Naciąg automatyczny – naciąg samoczynny; do nakręcania zegarów z n. a. wykorzystuje się zmiany ciśnienia atmosferycznego, zmiany temperatury, promienie światła, prąd elektryczny, a do nakręcania mechanicznych zegarków naręcznych ruchy ręki.
Patrz też: Automatyczny naciąg
Naciąg chybotkowy – naciąg stosowany w zegarkach niskiej jakości, od których nie wymaga się dużej trwałości; nie ma w nim sprzęgła kołowego, ani kół koronowych, jest więc łatwiejszy do wykonania i dzięki temu tańszy niż naciąg sprzęgnikowy; głównym elementem n. ch. jest chybotka.
Naciąg kluczowy – urządzenie naciągowe stosowane w zegarach domowych i budzikach oraz w starych zegarkach kieszonkowych; zegary są nakręcane ręcznie za pomocą klucza wkładanego lub nakręcanego na czop wałka sprężyny. W zegarkach naręcznych naciąg kluczykowy jest stosowany obecnie niezmiernie rzadko, np. przez A Lange & Sohne w zegarku wyposażonym w 31-dniową autonomię chodu. Kluczyk znacząco ułatwia naciąg tak dużej sprężyny.
Naciąg sprzęgnikowy – naciąg powszechnie stosowany w zegarkach kieszonkowych i naręcznych średniej i wysokiej jakości; odznacza się dużą trwałością i niezawodnością działania, ale wymaga dokładnego dopasowania wszystkich elementów całego urządzenia; głównymi jego elementami są: sprzęgnik, tzw. beczułka i zębnik naciągowy – półbeczułka, tworzące sprzęgło kłowe jednokierunkowe.
