Historia manufaktury
Rozpoczynając opowiadanie historii Jaeger-Lecoultre, należy cofnąć się w czasie do okresu wojen religijnych szesnastowiecznej Francji, których najbardziej dramatycznym lub też być może rozsławionym epizodem była Noc św. Bartłomieja z 23 na 24 sierpnia 1572 roku. Francuscy hugenoci, słuchający nauk swego rodaka Jana Calvina, na skutek przegranych wojen, prześladowań oraz ograniczenia, zresztą już i tak nikłych swobód religijnych rozpoczęli masową emigrację z katolickiej Francji.
Drugim ważnym zjawiskiem jest upowszechnianie się wynalazku Jana Gutenberga (1439). Sto lat po wprowadzeniu druku książki stały się dostępne szerokiej rzeszy odbiorców, a tajne dotychczas traktaty cechowe zawierające wielopokoleniową wiedzę rzemieślniczą przestały być dostępne wybranym.
Warto tu również nadmienić iż reformacja, a w szczególności kalwinizm wprowadzały nowe wartości społeczne – podkreślały wartość pracy, umiejętności oraz kładły nacisk na rozwój nie tylko duchowy, ale również ekonomiczny, rzemiosła i nauki. Mistrzowie tkactwa, stolarstwa oraz metalurgii wyruszyli więc w poszukiwaniu nowego domu…
Pośród krajów, które przyjęły hugenotów było wiele księstw niemieckich, również Rzeczypospolita, ale w tej opowieści najważniejszym miejscem jest niedostępna, polożona 1000m nad poziomem morza dolina – La Valle de Joux – na terenie obecnej Szwajcarii. To tutaj stopniowo hugenoccy mistrzowie rzemiosła przekształcali swe pracownie w manufaktury, a kowalstwo zmieniało się w zegarmistrzostwo i mechanikę precyzyjną.
Tu też rozpoczyna się saga rodziny LeCoultre.
Pierwsze wzmianki pochodzą z 1559 r (a więc jeszcze sprzed kulminacji konfliktu religijnego we Francji) i dotyczą Pierra LeCoultre – nauczyciela w protestanckiej szkole. Jego syn, Pierre LeCoultre II, wybudował w dolinie w 1612 pierwszy kosciół. W mieście Le Sentier jego potomek, Henri David LeCoultre, był właścicielem i założycielem warsztatu produkujacego początkowo otrza, następnie pudełka grające i instrumenty klawiszowe, a pod koniec instrumenty precyzjne, między innymi elementy zegarów. Syn Henri Davida LeCoultre, Antonine LeCoultre (1801-1881) specjalizował się w tych ostatnich i to on położył podwaliny manufaktury Jaeger-LeCoultre.
Trzydziestoletni Antonine opuścił warsztat ojca w 1833 i stworzył własną manufakturę – wynalazł wtedy i zbudował urządzenie, które zmieniło proces produkcji pinionów do zegarków i zegarów. To zamiłowanie do mechaniki precyzyjnej zaowocowało w 1844 epokowym wynalazkiem – maszyna pozwalająca zmierzyć micrometr – „millionometr”. Odkrycie zmieniło obraz zegarmistrzostwa i przyspieszyło jego rozwój. To Antonine zawdzieczamy koronkę – rewolucyjny na tamte czasy pomysł aby wyeliminować nakręcanie zegarków kieszonkowych za pomocą kluczyka. Rownież jemu przypada zasługa wprowadzenia możliwości wymiany elementów w mechanizmach zegarków – jako pierwszy wprowadził do produkcji cześci wymienne i tym samym umożliwił naprawę swych dzieł. Za te i inne osiągnięcia (złoty chronometr) w 1851 manufaktura została nagrodzona złotym medalem na wystawie w Londynie. W 1858 dołączają do niej synowie twórcy: Elie, Paul i Benjamin. Elie LeCoultre zasłynął jako twórca kompilacji – repetycji, chronografów i kalendarzy. To on przekształcił rodzinny warsztat w manufakturę (jedną z pierwszych w dolinie), która w 1860 zatrudniała 60 osób.
W 1889 syn Elie LeCoultre, Jacques-David (1875-1948) rozpoczyna prowadzenie manufaktury i w krótkim czasie wprowadza ją do czołówki zegarmistrzostwa – 500 pracowników pod jednym dachem, tworzących 125!!! prostych kalibrów jak i 31! o najwyższym stopniu komplikacji. Jacques-David aż do śmierci (w 1948) zarządzał rodzinnym interesem. W 1902 nawiazał współpracę z Patek Phillipe. Dzięki niej przez 30 lat firma LeCoultre’ów dostarczała PP niewykończone werki.
Także on (w 1903) spotkał i zaprzyjaźnił się ze znanym francuskim twórcą chronometrów – Edmundem Jaegerem, który już wtedy zaopatrywał luksusowe marki, takie jak Cartier. Do tego momentu LeCoultre & Cie była głównie znana jako twórca mechanizmów dla innych firm (Patek Phillipe, Audemars Piguet, Vacheron and Constantin). Teraz dzieki Jaegerowi manufaktura mogła wreszcie stać się niezależną marką, co nastąpiło w 1925 wraz ze wprowadzeniem na rynek Duoplanu.
W tej wyliczance nie można pominąć Atmosa – zegara który żyje powietrzem. César de Trey (1876-1953) przyjaciel Jacques-Davida i jeden ze współtwórców Reverso, zwrócił uwagę na ciekawy wynalazek Jean-Léon Reuttera (1899-1971) – zegar czerpiący energię z mnimalnych zmian temperatury otoczenia. W efekcie w 1936 manufakturę opuścił pierwszy egzemplarz tego legendarnego zegara. Atmos na stałe gości w historii zegarmistrzostwa i jest na liście oficjalnych podarunków rządu Szwajcarii.
Obecnie Jaeger-LeCoultre pod dachem swej manufaktury gości ponad 40 różnych specjalności rzemieślniczych: od projektantów, inżynierów, zegarmistrzów, jubilerów poprzez artystów nadających unikalne i końcowe szlify dziełom (rytografowie i enamelisci), aż po osoby odpowiedzialne za wykańczanie śrub i nadawanie im błękitnego koloru. W naszych czasach, postępującej globalizacji, jedynie nieliczne manufaktury w jednym miejscu tworzą swoje zegarki od początku aż do końca…
