Mecenas działu
Słownik pojęć zegarmistrzowskich
Wybierz literę:
Powrót
Dokładność wskazań zegarów
Dokładność to pojęcie w tym przypadku nieco nieprecyzyjne, choć przyjęło się do potocznej mowy i jest często stosowane.
Aby móc określić „dokładność” wskazań zegarów, należy porównać ich wskazania ze wskazaniem zegara wzorcowego. Porównanie takie wykaże pewną niezgodność wskazań zegarów badanych w stosunku do czasu zegara wzorcowego. Różnica pomiędzy wskazaniem zegara wzorcowego, a wskazaniem zegara badanego jest nazywana poprawką wskazań badanego zegara i określa jego niedokładność chodu względem wzorca czasu.
Poprawka wskazań zegara badanego jest to ilość sekund, którą należy dodać do jego wskazań aby uzyskać czas wzorcowy. W przypadku gdy badany zegar wykazuje opóźnienie w stosunku do zegara odniesienia, poprawka ma znak dodatni (mówiąc wprost sekundy trzeba dodać), gdy wykazuje przyśpieszone – ma znak ujemny (sekundy trzeba odjąć).
Różnica pomiędzy chwilą początkową pomiaru wskazań a chwilą końcową po upływie jednej pełnej doby (tj. 86 400 sekund) nazywana jest przyrostem dobowym (dziennym) poprawki i jest główną wielkością charakteryzującą jakość regulacji i odmierzania czasu czyli chodu zegara.
Regulacja zegara polega na zmniejszeniu bezwzględnej wartości przyrostu dobowego poprawki do możliwie małej wartości, przez co uzyskuje się dokładniejsze odmierzanie i wskazywanie czasu.
Rodowód zegarów o wysokiej precyzji wskazań.
| Okres (data) | Rodzaj regulatora (zegara) | Dzienny błąd wskazań | |
| 1500 r. | Regulator kolebnikowy | 15 sek. | |
| 1650 r. | Zegar wahadłowy Huygensa | 10 sek. | |
| 1721 r. | Wahadło Grahama z dodatkiem rtęci | 1 sek. | |
| 1726 r. | Wahadło bimetaliczne Harrisona | 0,33 sek. | |
| 1921 r. | Zegar Shortta | 0,004 sek. | |
| 1948 r. | Zegar wykorzystujący kryształ kwarcu | 0,0003 sek. | |
| 1955 r. | Atomowy zegar cezowy | 0,000005 sek. |
źródło: Zdzisław Mrugalski: Mechanizmy zegarowe. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1972.
źródło: David Christianson: Timepieces. Masterpieces of Chronometry.
źródło: David Christianson: Timepieces. Masterpieces of Chronometry.
