Łukasz DoskoczCartier Santos w rozmiarze Medium umiejętnie łączy casualową elegancję i lekko sportowy sznyt. W wersji z tarczą „Ghost” dodaje jednak nutkę oryginalnego stylu, emblematycznego dla historii pochodzącej z Paryża manufaktury.
Jest wiele różnych powodów, dla których lubimy, kolekcjonujemy i pasjonujemy się zegarkami. Powodów, dla których jesteśmy w stanie wydać ciężko zarobione pieniądze na coś, czego przydatność w życiu codziennym jest raczej wątpliwa. Bazując na logice i trzeźwej ocenie można założyć, że większość z nas wybiera dany zegarek z powodu jego czysto estetycznych walorów. „Kupowanie oczami” jest jedną z bardziej trywialnych, ale zarazem „najprawdziwszych prawd”, którą równie dobrze odnieść można do zegarków, jak i do wielu innych dóbr luksusowych. Gdy coś nie wygląda dobrze, raczej nie znajdzie szerokiego grona odbiorców.
Są też kolekcjonerzy, którzy podążają za danym, konkretnym typem zegarka i kupują tylko eleganckie klasyki na skórzanym pasku albo wyłącznie ciężkie, sportowe nurki. Inni z kolei kierują się przy wyborze zamiłowaniem do zegarkowej mechaniki, pieczołowicie zwracając uwagę na najdrobniejsze detale zegarmistrzowskich rozwiązań czy też ręcznego wykończenia. Nie brakuje klientów, którzy przy wyborach kierują się tzw. prestiżem, czyli mówiąc bardziej wprost tym, z czym kojarzy się dana marka i jak wiele podziwu noszenie jej produktów może wzbudzić u zegarkowych (i nie tylko) znajomych. Są wreszcie tacy, którzy pozostają wierni jednej firmie, i tylko na jej zegarki są w stanie wydać pieniądze. Po części motywuje ich wtedy wspominany przed chwilą prestiż i pozycja firmy, ale często też jej oryginalny charakter, styl i historia, które łączenie tworzą tzw. DNA. Choć pojęcie to w zegarkach nader często nadużywane, jest co najmniej kilka manufaktur, które autentycznie na nie zasługują.
Cartier
W kategoriach zegarkowych zasług Cartier zdecydowanie może pretendować do miana marki, która napisała jedną z kart historii zegarmistrzostwa. Kart tym ważniejszych, że to właśnie francuskiemu masion przypisuje się stworzenie pierwszego zegarka naręcznego dla mężczyzn. Historię z Albertem Santos-Dumontem, jego awiacyjnymi ambicjami i Louisem Cartierem, który dla brazylijskiego pioniera lotnictwa zaprojektował zegarek na nadgarstek zapewne znacie – jeśli nie, przypomnicie sobie w naszym kąciku #KultoweZegarki: Cartier Santos. Wszystko to działo się jeszcze w 1904 roku.
Już pierwszy zaprojektowany przez Cartiera zegarek, ten z nadgarstka Santos-Dumonta (który do komercyjnej sprzedaży trafił w 1911 roku), zapisał kilka żelaznych kanonów, którymi marka kierowała się potem wiernie, kreśląc geometrycznymi formami, powtarzalnym elementami i swoistym minimalizmem swój niepodrabialny styl. Pierwszy Santos w wersji bardziej sportowej, z bransoletą, pojawił się dopiero w 1978 roku.
Santos de Cartier
Nie ma jednoznacznej definicji tego, co czyni zegarek sportowym. Przyjęło się jednak myśleć (i my tej definicji generalnie hołdujemy), że to zamocowany na bransolecie albo gumowym pasku model, który nie przypomina zegarka garniturowego, a raczej taki, który swobodnie dałoby się nosić na co dzień. Podobnymi wytycznymi zdawał się kierować również Cartier, kiedy we wspomnianym już 1978 roku przeprojektował lekko model Santos-Dumont. Zegarek dostał masywniejszą, grubszą kopertę z bezelem mocowanym zestawem 8 śrubek, a do tego stalową bransoletę, również ozdobioną małymi śrubkami (pojawiły się również warianty w bi-kolorze oraz złocie). 9 lat później zegarek przeszedł niewielką metamorfozę i pojawił się w wersji Santos Galbée, z wygładzonymi krawędziami i poprawionym, bardziej ergonomicznym profilem całej konstrukcji („galbée” z francuskiego oznacza „kształtny, wyprofilowany”). Spośród wszystkich wariantów vintage to nadal mój ulubiony – solidnie zbudowany i świetnie leżący na nadgarstku.
Obecna wersja modelu Santos de Cartier zadebiutowała w kolekcji już w czasach współczesnych, a konkretnie w 2018 roku. Pojawiła się w niezliczonej ilości wersji, również z komplikacjami, szkieletowaniem i wykorzystaniem metali szlachetnych. W swojej najbardziej klasycznej formie Santos jest jednak… do bólu klasyczny. Stalowy, ze srebrną tarczą, oferowany w trzech rozmiarach: Small, Medium i Large. Wersji Medium najbliżej do oryginału i z wielu względów jest najwłaściwszym wyborem, niezależnie od rozmiaru nadgarstka.
Chociaż u bohatera tej recenzji pierwsze skrzypce gra tarcza, zacznijmy od opakowania – trochę by potwierdzić moją tezę o powtarzalności i żelaznym DNA Cartiera.
Zrobiony w całości ze stali Santos de Cartier Medium ma kwadratową kopertę o wymiarach 35,1 mm wszerz i 41,9 mm wzdłuż, mierząc razem z krótkimi uszami. Gruba jest – a właściwie cienka – na 8,83 mm i wodoszczelna do akuratnych 100 m. Powierzchnie lekko profilowanej obudowy wykończono satynowaniem, któremu towarzyszą polerowane ranty, biegnące po całej długość. Po prawej osadzono osłoniętą koronkę – kanciastą i zwieńczoną szafirowym kaboszonem – znakiem rozpoznawczym zegarków Cartier.
W tył koperty wkręcony jest pełny, poziomo satynowany dekiel z szeregiem wygrawerowanych informacji oraz logo marki – jednym z najbardziej „sexy” logotypów w branży, przyznacie?
Od góry natomiast na obudowie zamocowano wypolerowany na błysk bezel, podążający za formą koperty. Wkręcony jest 8 małymi śrubkami, które poza swoją funkcją dodają także całości nieco sportowo-technicznego zacięcia. W bezelu osadzono kwadratowe, zaokrąglone na rogach szkło szafirowe.
W uszach koperty Cartier mocuje prostą, stalową bransoletę. Jej niewielkie ogniwa są satynowane, a na każdym umieszczono dwie ozdobne, polerowane śrubki. Design bransolety jako żywo przypomina ten z pierwszych modeli, ale wykonanie i techniczne niuanse to już funkcjonalna nowoczesność. Do koperty bransoletę montuje się na system szybkiej zmiany „QuickSwitch”. Ukryty zaraz przy kopercie przycisk pozwala łatwo, szybko i nader przyjemnie odpiąć bransoletę i wpiąć w nią dołączony w zestawie pasek (o nim później). Żadnych narzędzi – może poza zwykłą wykałaczką – nie potrzeba też, by skrócić bransoletę. Część ogniw wyposażono w dyskretnie zintegrowany system „SmartLink”, który po wciśnięciu malutkiego przycisku na spodniej stronie ogniwa wysuwa teleskop i pozwala swobodnie żonglować ogniwami, a co za tym idzie, rozmiarem całości. Nie ma za to mikroregulacji, co można by uznać za dyskomfort, gdyby nie rozmiar ogniw i łatwość ich regulacji, co w dużym stopniu rozwiązuje problem idealnego dopasowania. Bransoleta zapina się na zatrzaskiwanego motylka z przyciskami i wygrawerowanym logo.
Ciężko przyczepić się do jakiegokolwiek elementu wykonania czy wykończenia recenzowanego Santosa, ale jest jeden mały element, zwracający uwagę. Stalowy zegarek na bransolecie bardzo niewiele waży. Tak niewiele, że jeden z moich zegarkowo obeznanych znajomych nie chciał uwierzyć, że to istotnie stal, a nie tytan. Czy to problem? Dla mnie wręcz przeciwnie, bo tylko poprawia ogólny komfort noszenia, ale zwolennikom odpowiedniego ciężaru na nadgarstku może nie przypaść do gustu. Tu pewnie problem rozwiązałby model Large, ale ten z kolei jest wyraźnie większy (39,8 x 47,5 mm).
W kopercie zegarka Cartier zamyka automatyczny kaliber 1847 MC – bazowy mechanizm marki, dysponujący 40 godzinami rezerwy chodu, taktowaniem na 4 Hz, stop-sekundą i smukłym profilem – raptem 3,76 mm grubości. I o nim tyle, bo u Cartiera pełni po prostu rolę dobrego, niezawodnego napędu.
Santos de Cartier „Ghost Dial” dostępny jest wyłącznie w wersji „Medium model”, więc pora najwyższa przejść do wisienki na przysłowiowym torcie zegarka. A wisienką tą jest szara tarcza.
„Ghost dial”
Choć oficjalnie przydomek „Ghost” to inwencja kolekcjonerów, w historii marki, a szczególnie modeli Santos, odgrywa istotną rolę. Zwłaszcza wśród kolekcjonerów vintage, u których ten do bólu wręcz minimalistyczny rodzaj tarczy wywołuje szybsze bicie serca. W sumie wypadałoby napisać o kolekcjonerach neo-vintage, bowiem pierwsze tego typu tarcze Cartier prezentował na początku 8 dekady zeszłego stulecia.
Typowa tarcza „ghost dial” to szara albo stonowana kolorystycznie baza, w której wszelkiej maści aplikacje typu indeksy godzinowe czy minutowe albo wyblakły niemal do zera, albo nie było ich w ogóle. Jednym słowem, minimalizm posunięty niemal do ekstremum, nie licząc logo marki i wskazówek odmierzających czas.
Pokazany na tegorocznych targach Watches & Wonders Santos „Ghots dial” wywołał takie poruszenie, że w targowych kuluarach był jedną z częściej dyskutowanych premier. Cartier postawił na szarą, matową tarczę, którą „zdobi” jedynie napisana na biało nazwa marki oraz trzy dyskretne, skromne i wypolerowane na błysk wskazówki sztyletowe. I to tyle. Nie ma ani indeksów minutowych, ani choćby skromnych indeksów reprezentujących godziny, nie ma nawet „Swiss Made” u dołu tarczy. Potrzeba chwili, by ogarnąć ten minimalistyczny, matowoszary monolit, który widzimy pod załamującym światło, profilowanym lekko szkłem. Kiedy jednak oczy już się przyzwyczają, wrażenia są co najmniej interesujące.
Wrażenia, cena i zegarkowe DNA
Cartiera Santos (de Cartier) „Ghost dial” wypada ocenić w dwóch aspektach. Po pierwsze sam fizyczny zegarek, który zresztą chciałem przetestować już od dłuższego czasu. Santos de Cartier w obecnej kolekcji marki chyba najlepiej łączy cechy charakterystyczne historii manufaktury ze sportowo/codziennym charakterem. Nieduże gabaryty wersji Medium doskonale pasują na niespełna 17 cm nadgarstek, a profilowana koperta i dobrze zrobiona, wygodna bransoleta, zdecydowanie się do tego przyczyniają. Gdybyście jednak chcieli dodać Santosowi elegancji, np. z racji nico bardziej formalnych okoliczności, Cartier w zestawie dodaje wspomniany już pasek. Uszyty z szarej, mięsistej skóry aligatora, z szarym przeszyciem, zapinany na nieco zbyt dużego, ale ładnie wykonanego motylka. Dzięki „QuickSwitch” żonglowanie między bransoletą a paskiem staje się dziecinnie wręcz proste.
A sama tarcza „Ghost dial”? To zdecydowanie propozycja dla konesera. Fani manufaktury i jej vintage’owych perełek będą zachwyceni, podobnie jak kolekcjonerzy kochający maksymalny minimalizm i nietypowość tak czystego cyferblatu. Czas odczytać z niego trudniej, niż z klasycznej tarczy, i muszę też szczerze przyznać, że dopiero po pewnym czasie zorientowałem się, że wydatnie pomagają w tym śrubki bezela. Nie jest to zresztą problem istotny, no chyba, że koniecznie musicie zawsze znać aktualną godzinę z dokładnością co do minuty. Ale czy jeszcze w mechanicznych zegarkach w ogóle o to chodzi?
Cartier oferuje model Medium z szeregiem różnych cyferblatów: od klasycznej, tradycyjnej wersji srebrnej, przez kilka kolorów, aż po recenzowanego „Ghosta”. Każda kosztuje dokładnie tyle samo, czyli 36 100 PLN. W tym wydaniu jest zdecydowanie wytrawny, trochę jak Cartier w wersji 2.0. Esencja francuskiego maison, zamknięta w niedużym, stalowym zegarku.
PS. Przy okazji tegorocznej prezentacji nowości w Genewie, Cartier pokazał jeszcze jedną wersję modelu „Ghost dial” – wariant Small z burgundową tarczą i dodatkami z żółtego złota. Jako para do kompletu wypada doskonale, a gdyby tak Cartier te same detale przełożył do wersji Medium…
