„Jeager-LeCoultre – a guide for the collector” Zaf Basha – z miłości do JLC
Rafał BartoszewskiKsiążka jest skarbnicą wiedzy i tej bardzo fachowej (schematy werków i listy części) i tej typowo historycznej. Wydana w twardej oprawie, na kredowym papierze (o formacie nieco większym od A4), liczy 204 strony. Bogato ilustrowana, bardzo czytelna i logiczna. Jakość zdjęć pozwala podziwiać nawet najdrobniejsze szczegóły…
Przemierzając księgarnie lub przekopując Internet w poszukiwaniu publikacji z zakresu zegarmistrzostwa, historii i kolekcjonowania zegarków naręcznych, łatwo o rozczarowanie. Wiąże się ono z niewielkim wyborem i niepoprawną klasyfikacją tematu (na Amazonie np. musimy szukać w dziale „dom i ogród”).
Wśród książek zalegają poradniki dla kolekcjonerów, zawierające zwykle nazwę zegarka, jedno małe zdjęcie i czasem cenę… Zwykle mało adekwatną do wartości rynkowej.
Niska jakość zdjęć, brak dokładnych opisów, specyfikacji mechanizmów, numerów referencyjnych, czynią te pozycje bezużytecznymi dekoracjami.
Drugą grupę stanowią książki, które mają pięknie wyglądać, robić dobre wrażenie na odwiedzających nas gościach – elegancko wydane, kolorowe, niestety zwykle bardzo ogólne, często z błędami… Czasem mam wrażenie, iż istnieje kilku autorów, którzy wydają książki na temat każdej marki…
Jednocześnie manufaktury zegarkowe wydają własne pozycje – często bardzo wartościowe, jak choćby słynna „biblia Omegi”. Ich wadą bywa skoncentrowanie jedynie na chwalebnym dorobku i preznetowanie dość jednostronnego punktu widzenia…
W moim odczuciu niezwykle ważnym zjawiskiem są książki pisane przez pasjonatów dla pasjonatów. Oparte na latach prywatnych badań i poszukiwań, rozmowach z pracownikami manufaktur. Publikacje te niestety zwykle znane są jedynie wąskiemu kręgowi ludzi zarażonych podobną pasją. Dlatego też należy o nich mówic i pisać…
Z miłości do czasomierzy LeCoultre i Jaeger-LeCoultre powstała szczególna książka – „Jeager–Lecoultre a guide for the collector” autorstwa Zaf’a Basha.
Autor jest postacią znaną chyba każdemu miłośnikowi zabytkowych zegarków marki LeCoultre i Jaeger-LeCoultre. Zaf od 1995 roku prowadzi znaną wielu kolekcjonerom witrynę Classicwatch.com, gdzie nie tylko pośredniczy w sprzedaży zabtkowych czasomierzy, ale także – poprzez forum – służy pomocą początkującym kolekcjonerom i dzieli się swą ogromną wiedzą.
Książka nie jest zbiorem kilku zdjęć oraz podstawowych faktów. Jest wnikliwym spojrzeniem na produkcję JLC od wczesnych lat 30-tych, do późnych lat 60-tych, popartym pięknymi fotografiami (co ważne i rzadko spotykane, większość z nich przedstawia zegarki w stanie oryginalnym zachowania), kopiami patentów, schematami werków jak i uwagami własnymi autora. Te ostatnie są bezcenne – nabyte drogą własnych doświadczeń pozwolą być może wielu kolekcjonerom uniknąć błędów i przeszacowań.
Publikacja zawiera dokładne opisy lub raczej techniczne analizy ponad 140 naręcznych modeli Jaeger-LeCoultre i LeCoultre tj. wygląd, werki wraz z listami i numeracją części, referencje, nakłady produkcji oraz instrukcje naprawy.
Osobne rozdziały poświecono najbardziej kultowym liniom – reverso, futurmatic, chronometry, jak i zegarkom wojskowym. Możemy podziwiać ewolucje modeli i użytych rozwiazań technicznych, poznać najcenniejsze i najrzadsze okazy. Wreszcie dowiedzieć się na co zwrócić uwagę jeśli połkniemy bakcyla i zapragniemy „zapolować” na taki zegarek.
Autor wyjaśnia tajniki oznaczeń werków (np. pochodzenie często mylnie interpretowanego „VXN”), podaje dokładne nakłady produkcji dla poszczególnych numerów referencyjnych. Wreszcie dokładnie wyjaśnia dość niewygodny temat realcji między Jaeger-LeCoultre, a Lecoultre. Przy tej okazji dzieli się swą wiedzą o dwóch najsłyniejszych modelach wyprodukowanych wyłącznie na rynek amerykański – Quatermaster (z mechanizmem dwudziestoczterogodzinnym) oraz Galaxy.
W rozdziale o zegarkach wojskowych dodatkowo podaje oznacznenia dekli i ich przypisanie do jednostek wojskowych. Możemy też przyjrzeć się kopiom specyfikacji wymagań, które powinien spełniać czasomierz zatwiedzony przez armię. Cześć poświecona reverso opisuje początki wprowadzania tego zegara na rynek. Dla mnie zaskoczeniem był fakt, iż początkowo JLC nie miało własnych mechanizmów do wspomnianej koperty i wykorzystywało werki Tavannes (cal.064).
Chyba jedyną wadą jest fakt, że Zaf kończy swe analizy na 1969 – 1970 roku. Pozostaje lekki niedosyt…
Według mnie najlepsza książka o JLC jaką napisano – gorąco polecam!
Jaeger-LeCoultre – a guide for the collector. Zaf Basha
ISBN 978-0-615-22387-2
Published by Zaf Basha
P.O. Box 21563
Washington, DC 20009
Książka dostępna bezpośrednio u autora (www.classicwatch.com) oraz w serwisie Amazon.
Tekst: Rafał Bartoszewski
Zdjęcia: Zaf Basha
Zdjęcia: Zaf Basha
Dzięki za ciekawy opis. O takich wydawnictwach warto mówić i pisać tym bardziej, że są to prawdziwe perełki w morzu przeciętności. Z interesujących pozycji na temat Jaeger-LeCoultre poleciłbym jeszcze książkę Franco Cologni zatytułowaną: „Jaeger-LeCoultre. The story of the grande maison”.