Niton Prima – zegarkowa reaktywacja high-end

Magdalena Piekarska6.02.20266.02.20265 min. czytania

Prostokątna koperta z częściowo zabudowaną tarczą plus nietypowy układ wskazań, za który odpowiada wyrafinowany, autorski mechanizm. Model Prima zwiastuje powrót zapomnianej marki Niton.

Reaktywacja nieistniejących od dawna, historycznych producentów zegarków wiąże się z dużym ryzykiem. A w przypadku marki Niton, sytuacja dodatkowo się komplikuje ze względu na jej znikomą rozpoznawalność. To nie zniechęciło jednak doświadczonego marketingowca, Leopolda Celi’ego oraz projektanta i zegarmistrza w jednym, Yvana Ketterera do dania drugiej szansy tej zapomnianej firmie.

Obaj panowie wiedzieli, na co się porywają, ponieważ od dawna pracują w branży zegarmistrzowskiej: L. Celi był związany m.in. z LVMH oraz firmami Girard-Perregaux, Renaud Tixier i Dominique Renaud, a w 2017 r. wprowadził na rynek własną markę zegarków Fugue. Z kolei, pochodzący z zegarmistrzowskiej rodziny Y. Ketterer ukończył prestiżowy WOSTEP i pracował w Girard-Perregaux, JeanRichard, Tissot oraz Valgine. Co więcej, jego krewni: Georges, a później Jacques Ketterer, byli w latach 1965-1986 właścicielami Vacheron Constantin i przez krótki czas mieli też związki z firmą Niton. A zatem więź Y. Ketterera z tą marką jest głębsza niż się wydaje.

Co wiemy na temat firmy Niton? W skrócie: miała interesującą, choć krótką historię. Założona w Genewie w 1919 r., Manufacture des Montres Niton SA zyskała sławę dzięki zegarkom i mechanizmom ze skaczącą godziną (to rozwiązanie firma opatentowała w 1928 r.). Awangardowe wzornictwo jej czasomierzy świetnie pasowało do klimatu szalonych lat dwudziestych, dlatego eleganckie, skomplikowane modele chętnie kupowali zamożni klienci w Europie i Stanach Zjednoczonych. Ważną częścią działalności Nitona była produkcja mechanizmów. Kalibry oraz gotowe zegarki firma dostarczała tak znamienitym markom, jak Patek Philippe, A. Lange & Söhne i Breguet, a także sprzedawała je za pośrednictwem słynnych salonów (m.in. Gübelin, Garrard & Co., C. F. Bucherer, Van Cleef & Arpels, Tiffany & Co. oraz Beyer Zürich).

Dobra passa została przerwana wraz z nadejściem kwarcowej rewolucji, która na początku lat 70. XX w. zmiotła Nitona oraz wielu szwajcarskich producentów zegarków.

Reaktywowana przez Leopolda Celi’ego i Yvana Ketterera marka, odradza się po wielu latach i jako swój pierwszy produkt pokazuje model Prima – współczesną interpretację koncepcji, na której kiedyś opierała się działalność firmy Niton.

Prima

Przejdźmy zatem do meritum. Nazwa zegarka nie jest przypadkowa: słowo „prima” oznacza po łacinie „pierwsza” i nawiązuje do francuskiego słowa „montre” (zegarek), które jest rodzaju żeńskiego.

Już na pierwszy rzut oka widać, że Prima różni się od większości modnych ostatnio zegarków w stylu Tank à Guichet. Projekt tego modelu nawiązuje do Bauhausu i art déco, co tworzy interesującą mieszkankę stylów. Zegarek jest dostępny w dwóch krótkich seriach: w sumie powstanie 38 sztuk (19 z różowego złota i 19 z platyny).

Jego smukła, prostokątna koperta o wymiarach 27 mm x 35,5 mm (wysokość 7,90 mm), ma krótkie, przykręcane uszy (śruby idealnie pasują do obudowy), zaokrąglone krawędzie oraz dosyć dużą koronkę. Zastosowane tu szlify akcentują poszczególne części obudowy (zabudowana część po stronie tarczy jest wykończona pionowym szczotkowaniem, a boki koperty, górne krawędzie uszu i koronka – polerowaniem).

Zegarek nie ma typowego cyferblatu: w satynowanej, matowej powierzchni od strony tarczy znajduje się duże okno z szafirowego szkła, w którym widać pionowo ułożone wskazania. Patrząc od góry: w oknie na godz. 12. pojawia się skacząca godzina, poniżej – obracająca się tarcza ze wskazaniami minut (jej środkowa część jest ozdobiona koncentrycznym wzorem), a na godz. 6. – mały sekundnik. Naniesione na to tło, niebieskie indeksy godzinowe oraz obracające się nad nimi, dwie niebieskie wskazówki (minutowa i sekundowa) są zestawione z utrzymanymi w industrialnym stylu cyframi skaczącej godziny.

Co ciekawe ani na cyferblacie, ani na koronce nie ma nazwy marki, ani jej logo.  Natomiast wartością dodaną jest funkcja bicia. Za każdym razem, gdy godzina przeskakuje, mechanizm uderza w miedziany gong wbudowany w kopertę, wydając cichy, delikatny dźwięk. 

Równie ciekawie model Prima prezentuje się od strony dekla. Pod szafirowym szkłem pracuje pięknie ozdobiony, ręcznie nakręcany kaliber NHS01, który powstał we współpracy z Le Temps Manufacture. Stylistykę art déco widać zarówno w sposobie wykończenia, jak i budowie mechanizmu. Zamiast tradycyjnych technik zdobniczych, takich jak pasy genewskie czy perłowanie, mamy tu wyraźne, giloszowane pasy na zrobionych z niemieckiego srebra, dwóch mostkach bębna sprężyny oraz przekładni chodu, a także polerowane, stalowe mostki balansu i wychwytu. Z kolei płyta główna jest ozdobiona delikatnym, ziarnistym wzorem, na którym została wygrawerowana Pieczęć Genewska (poza tym, każdy mechanizm jest indywidualnie numerowany).

Kaliber NHS01 nie tylko ładnie wygląda, ale oferuje też kilka technicznych smaczków, na przykład balans o zmiennej bezwładności (pracuje z częstotliwością 4 Hz), ręcznie formowaną sprężynę breguetowską i 72-godzinną rezerwę chodu przy tak niewielkim rozmiarze. Ciekawostką jest funkcja blokowania koła sekundowego – praktyczne rozwiązanie umożliwiające dokładne ustawienie czasu (po odciągnięciu koronki, wskazówka sekundowa nadal się porusza, aż do momentu osiągnięcia pozycji zero; kiedy znajdzie się na pozycji zero, koło sekundowe jest blokowane przez dźwignię).

Oprócz Pieczęci Genewskiej, kaliber NHS01 ma certyfikat chronometru ISO 3159 (nie ma informacji na temat, kto go wydał, ale w Szwajcarii są tylko dwie instytucje uprawnione do testowania i przyznawania tego certyfikatu, czyli COSC i Observatoire Chronométrique de Genève).

Model Prima jest oferowany z paskiem uszytym z licowej cielęcej skóry i zakończonym złotym lub platynowym zapięciem na trzpień. Wersja z różowego złota kosztuje 44 750 CHF (~205 500 PLN), a platynowa – 47 750 CHF (~220 000 PLN). Do obu cen trzeba jeszcze doliczyć podatek.